Van oude mensen 16

Het hertalen gaat meestal vlot: dit is alweer het laatste hoofstuk van deel 1 (Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan bestaat uit twee delen, het eerste net iets langer dan het tweede).

Sommige woorden blijken (voor mij) onvertaalbaar of vertalen levert niet iets beters op. Ik kan wel bedenken wat een druivenportiek is, tegenwoordig noemen we zo’n constructie meestal een pergola, maar ik vind het hier wel aardig om juist die term te laten staan. Maar wat voor druiven groeien daar? ‘Frambozedruiven’.

Het kan heel goed zijn dat dit woord alleen de kleur van de druiven aangeeft: frambozenrood is te vinden in het Woordenboek der Nederlandsche Taal met een voorbeeld uit 1909 en in het Afrikaans wordt dit als een kleuraanduiding gemeld met een herkomst in het Engels die teruggaat tot 1892. Maar kan ik uitsluiten dat er niet iets heel anders bedoeld wordt? Ik heb nog nooit gehoord van een kruising tussen een framboos en druif. Maar ik durf het toch niet aan, dus ik laat het woord voorlopig onvertaald.

Dat geldt ook voor topaas-gele wijn. Ik ben niet zo’n kleurenkenner, dus ik moet even zoeken welke kleur de edelsteen topaas is: ‘Pure topaas is transparant en kleurloos, maar door verontreinigingen kan het in veel verschillende kleuren voorkomen, vooral strogeel tot bruin, lichtblauw of roze.’ Dan kan het dus nog steeds een strogele witte wijn zijn, maar ook een oranje-achtige rosé. Maar dronken ze rosé in die tijd? Ik weet het niet. Strogeel lijkt mij dus waarschijnlijker, maar ook dit woord laat ik staan.

Aanvullend: zulke woorden niet vertalen is  niet een keuze uit onzekerheid of onwetendheid. Dus niet: ik weet het niet, dus ik laat het maar zo. Deze woorden zijn namelijk niet zo moeilijk of zo belangrijk dat de lezer zonder vertaling een totaal verkeerd beeld krijgt. Maar als ik wel een hertaling noteer: ‘rode druiven’ of ‘gele wijn’, dan beperk ik ook het beeld van de lezer – en de beeldenrijkdom die Couperus bewust koos. Hij vergelijkt druiven met frambozen en wijn met edelstenen. Mooi toch.

Van oude mensen – hertaald voor blog 1

Van oude mensen – hertaald voor blog 2

Van oude mensen – hertaald voor blog 3

Van oude mensen – hertaald voor blog 4

Van oude mensen – hertaald voor blog 5

Van oude mensen – hertaald voor blog 6

Van oude mensen – hertaald voor blog 7

Van oude mensen – hertaald voor blog 8

Van oude mensen – hertaald voor blog 9

Van oude mensen – hertaald voor blog 10

Van oude mensen – hertaald voor blog 11

Van oude mensen – hertaald voor blog 12

Van oude mensen – hertaald voor blog 13

Van oude mensen – hertaald voor blog 14

Van oude mensen – hertaald voor blog 15

Van oude mensen – hertaald voor blog 16

Lees ook het startbericht over deze hertaling. Couperus in hertaling en dan wel zijn spannende en mysterieuze roman Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan. Elke week een nieuw hoofdstuk. (Voor het gemak plaats ik de eerdere hoofdstukken er ook steeds bij, voor wie later inschakelt.)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.