De laatkomer – Dimitri Verhulst

on

Er zijn verschillende redenen om met Dimitri Verhulst te willen trouwen en na gisteravond bij Pauw en Witteman hebben meer vrouwen dat ontdekt (#mooieman). Met zijn uitspraak over illegalen (‘Het zijn verdomme wel mensen’) werd hij trending topic op Twitter. De uitspraak had niets te maken met zijn boek, maar wel met Fred Teeven die naast hem zat en deze denkwijze überhaupt niet kon begrijpen. Maar goed, het ging over het boek.

In P&W en in de Volkskrant van gisteren onthulde Verhulst al dat hij tijdens/na het schrijven van dit boek een vrouw verliet voor een andere – zoiets gebeurt in het boek ook. ‘Het boek is slimmer dan de schrijver,’ zei hij. Om uit te leggen hoe zeer ik me daarin herken, moet ik maar eens een nieuw boek schrijven. Of alsnog Mij zal niets gebeuren uitbrengen. Of jullie moeten maar al mijn blogjes lezen van de laatste 2,5 jaar. Maar goed, het ging over het boek.

(Ik heb al eens mezelf in bikini met zijn werk getoond en dat heeft niets opgeleverd. Ik zou de contacten met mijn uitgeverij toch beter moeten benutten, maar voorlopig ben ik blij met een sneak preview. Zeer blij. Toen ik vorig jaar een brief kreeg van  uitgever Atlas Contact waarin stond dat ik mezelf nu (dankzij een samenvoeging van o.a. Atlas, L.J. Veen en Contact) in een rijtje mocht plaatsen met Dimitri Verhulst en Haruki Murakami, dacht ik nog, ‘tja’. Tja. Alsof ik Haruki dan op de zomerborrel het bakje borrelnootjes door zal geven. Alsof Dimitri mij zal opbellen om de juiste woorden in mijn oor te zingen die mij uiteindelijk naar de publicatie van mijn Eerste Boek helpen.)

In De laatkomer (en denk nu niet dat ik stapels boeken krijg ter beoordeling, als toffe preview of gewoon om vriendjes te blijven met m’n uitgever) doet een man (Désiré, de ik-verteller) alsof hij dement is – om maar wat eerder van z’n vrouw af te komen, om haar te zieken. Een mooi, wraakzuchtig idee en zij (z’n vrouw) verdient het uiteraard.

‘Maar het is niet mogelijk: zijt gij nu weeral aan het drinken, Désiré! En dan verschiet ge dat ge zot wordt!’
Hetgeen mij inspireerde tot de uitspraak: ‘Zet u erbij, Camilla, en drink er eentje mee, op mijn kosten, ik heb hier een rekening staan!’
Onnodig mee te geven dat dit weerzien en mijn opmerking haar diep schoffeerden, niet het minst omdat mijn vrouw helemaal niet Camilla Heet. Maar Moniek. Moniek De Petter. Mooie naam, voor op een grafsteen.

20130510_212026

Wraak werkt goed in boeken. Het is lekker. Denk aan Fay Weldon, The lives and loves of a She-devil. Ja, daar moest ik aan denken, het boek waarin een vrouw goed wraak neemt op haar ex door zijn nieuwe leven met een minnares naar de klote te helpen en dan zelf (dankzij plastische chirurgie) in de gedaante van die nieuwe ex weer terug te komen in zijn leven.

Het thema roept altijd wel wat vragen op: waarom zou je zo ver gaan, alleen maar om een mislukte relatie te wreken? Had je daar trouwens zelf niet ook een aandeel in? Is het wel terecht om je hele mislukte leven op iemand anders af te schrijven? Maar zo werkt wraak niet. Je neemt alleen wraak als je de easy way out niet aandurfde. Weglopen en nooit meer iets van je laten horen, bijvoorbeeld. Wraak is een daad van liefde. Désiré verdwijnt uit het leven van zijn vrouw door dement te worden, wat een publieke schande voor haar is – zo mag uit het boek blijken, – maar het is toch altijd minder schandelijk dan een echtscheiding. Zo past hij zich ook hierin aan haar grillen aan, conformist tot in het graf.

Een groot verschil met bijvoorbeeld De helaasheid der dingen is dat de verteller in dat boek weliswaar cynisch is over die treurigheid waarin hij werd grootgebracht, maar hij heeft ook afstand genomen van die wereld. In De laatkomer is het te laat om van cynisme tot daden te komen. Ja, je kunt het opzettelijk in je broek poepen een daad noemen, maar het is nog steeds een erg cynische daad. Om eerlijk te zijn, dat vind ik heel erg realistisch – hoewel romantechnisch misschien minder aantrekkelijk, want je kunt de ommekeer in dit verhaal geen katharsis noemen. Ik walg van de passieve droogkloot die Désiré is, die nooit eerder de touwtjes in handen heeft genomen en dan anderen de schuld geeft, die dat volhoudt tot het einde, maar hé, zo is het leven soms. Soms ben je te laat voor katharsis.

Moest ik nog een reden noemen om dit boek te lezen / van Dimitri Verhulst te houden? 1. Hij maakt mij aan het lachen. 2. Elk woord is juist gekozen en mooier Vlaams vind je nergens. 3. Het boek is niet zo dik (die is alleen voor mijn leerlingen, maar altijd wel effectief.) 4. Dimitri zei in de Volkskrant: ‘Ik leef om te schrijven en om verliefd te zijn, op vrouwen, op schilderijen, films boeken. Alles moet één grote verliefdheid zijn.’

Één reactie Voeg uw reactie toe

  1. Anneke de Bundel schreef:

    Mooi geschreven. Ik hou ook van Dimitri, hij brengt mijn geboortegrond dicht bij als ik hem lees.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s