Waargebeurd 2

‘Door het lezen van romans en poëzie kunnen mensen zich beter inleven in anderen.’ Dat stond vandaag in de Volkskrant. Mensen worden empathisch van Tsjechov! – in ieder geval tijdelijk. Boekennerds zijn geen sociopaten!

Grappig – ik had vorige week een andere theorie bedacht:

Mijn stelling is dus: veel mensen lezen zo graag waargebeurde verhalen omdat die verhalen de empathie van de lezer sneller opwekken. De werkelijkheid wordt dan bij voorkeur binnen een bekend kader (in een conventionele verhaalstructuur) gepresenteerd. Vervreemdende verhalen kun je niet zomaar lezen, dat moet je leren.

Toch sluit het een het ander niet uit. Het Tsjechov-empathie-onderzoek zegt: 1. Door echte literatuur word je empathischer omdat de karakters gelaagder zijn en je je maximaal moet inleven in de gedachten van de hoofdpersoon. Ik zeg: 2. Veel lezers geven de voorkeur aan ‘makkelijke’ boeken (soms met label ‘waargebeurd’) omdat het inleven in literaire karakters moeilijker is.

Met andere woorden: van literatuur word je vast empathischer, maar die oefening in empathie begint niet iedereen vrijwillig. Bovendien weten we dat het empathisch vermogen van jongeren (laat) in de puberteit pas in ontwikkeling komt – en tegelijkertijd weten we ook dat zij net zoveel emoties beleven bij hun avatar als bij hun beste vriend. Misschien is GTA V dan ook wel een goede oefening in empathie… maar serieus, hiermee hebben we wel weer een goed argument voor literatuuronderwijs: we helpen leerlingen met literatuur bij een belangrijke ontwikkeling in hun brein / sociale vermogens.

Grand Theft Auto

Mijn conclusie is dus nog dezelfde: de uitdaging voor de leerling is de overstap te maken naar een beleving van echte literatuur, naar meer empathie voor complexe, fictieve personages. De leraar mag de verhalen en boeken en de aanpak kiezen om deze kloof te overbruggen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s