Woordjes leren

Op Vaderdag zeiden mijn kinderen versjes op bij zelfgemaakte cadeautjes. Ze hadden allebei een zonneklep gemaakt, handig hè? En ze hadden allebei een ander versje geleerd, m’n dochter van vier jaar (groep 1) een korter versje dan m’n zoon van zes jaar (groep 2). En dit is wat er gebeurde:

Dochter had het versje uit haar hoofd geleerd. Ze pakte de tekst er wel bij, ze doet alsof ze leest, want ze wil ook bij de club van alfabetisten. Maar ze kende het perfect uit haar hoofd – we hadden dan ook een heel weekend geoefend. Zoon pakte de tekst er ook bij en las voor. Hij las vlot de versregels op, dat kan hij wel, maar ik weet niet of hij het ook uit zijn hoofd had geleerd. Het was in ieder geval niet nodig.

Ik zag in een paar minuten hoe in de geschiedenis van de laatste drieduizend jaar en in onze familiegeschiedenis de orale vertelcultuur het in één klap verloor van het alfabet. Waarom zou je iets uit je hoofd leren als je het kunt voorlezen? Waarom zou je iets onthouden als je het kunt opschrijven? Waarom zou je iets leren als je het altijd kunt opzoeken?

Ach, die goeie ouwe tijd dat niet iedereen kon lezen. Toen leerden ze nog eens een Ilias uit het hoofd. Toen leerde je nog bij de kracht van herhaling, generatie op generatie herhaalden ze alles wat belangrijk was, op rijm want dat werkt makkelijker. Zo krijg je vanzelf wel taalgevoel. Zo leer je vanzelf de troostwoorden, psalmen, poëzie, de mantra’s voor de ziel, voor als het leven klote is en je niets anders hebt dan woorden.

‘Jongens, heb je veel verdriet, dan moet je woordjes leren’, schreef de dichter die naar dezelfde school ging als ik (maar bijna vijftig jaar eerder) en ik heb het mijn leraar Klassieke Talen nooit horen zeggen (hij zei wel een keer, toen hij tijdens de les mijn schrift innam omdat ik iets anders dan Griekse coniunctivi noteerde: ‘Zo. Dus jij wilt dichteres worden,’ en alleen al vanwege het woord dichteres ben ik daarna op proza overgestapt). Nee, wij hadden een leraar wiskunde die altijd riep: ‘Sommetjes maken, da’s je enige redding!’ Ja. Dat kan ook.

Maar ik zeg het je: dat lezen, dat is maar slecht voor ons brein. Het zou verboden moeten worden. Leer ’s iets uit je hoofd. Stop de autocue. Woordjes leren.

 

Michelle van Dijk, 21 juni 2011

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s