De verplichte canon

Ik had het nog best wel harder kunnen zeggen: nee, De donkere kamer van Damocles is geen boek voor de gemiddelde havist en Max Havelaar is dat niet voor de gemiddelde vwo’er en naar dat niveau hoef je ze niet allemaal op te trekken. Met natuur- en scheikunde kun je stoppen als het niveau je te hoog gaat, maar Nederlands is een verplicht vak. Dat is geen reden om een knieval te doen voor wie niet eens kan onthouden wie ‘de Grote Drie’ waren omdat z’n interesse daar niet ligt, maar het is wel een uitdaging om ook die leerling echt iets van hun werk te laten lezen. Dus is er een leesdossier en geven docenten hun leerling persoonlijk advies en in de literatuurgeschiedenisles, die ook op veel havo’s nog gewoon in het programma zit, maken ze kennis met en proeven ze fragmenten van al die andere boeken.

Wat is er eigenlijk veranderd sinds de jaren zestig, zeventig? Alleen dit: de leerlingen van die tijd zijn nu de leraren of publicisten van deze tijd. Een heel klein aantal van hen dan. De rest is ambtenaar of koekjesbakker. Het kleine clubje is pessimistisch omdat hun vak naar de gallemiezen gaat – maar hun focus is ook wel erg op dat vak gericht. Het is gewoon maar een klein clubje leerlingen dat het naar hetzelfde niveau trekt, om dan weer leraar of journalist te worden en over dertig jaar te verzuchten dat het niveau gezakt is. En laten we eerlijk zijn: wie zegt dat het niveau zo gezakt is, zegt vooral dat z’n eigen niveau zo hoog is (en dat heeft iets bedenkelijks). Dat deed Socrates ook al. En die las ik zo graag toen ik 14 was. Nou ja! Gek mens ben ik toch.

De uitzending van Het oog op morgen is hier te beluisteren. Het gesprek begint op 38:50. Reacties zijn nog altijd welkom. Ik heb in ieder geval een leuk intro voor een literatuurles.

2 Comments Voeg uw reactie toe

  1. Margje Koster schreef:

    Ik geef je helemaal gelijk. Het boek dat je leest moet passen bij je belevingswereld. Anders zijn het bladzijden met letters die woorden maken en woorden die zinnen maken, niet meer dan dat.
    Hoe kun je interesse in lezen blijven houden als je verplicht wordt om boeken te lezen waar je haast niet doorheen kunt komen?
    Klassiekers gaan ook met hun tijd mee! Wat nu een klassieker is, was 30 geleden een nieuw boek. Ik weet nog wel dat ‘De Procedure’ van Harry Mulisch net uit was. Ik het gekocht, begonnen met lezen. Draad kwijt, opnieuw begonnen. Draad weer kwijt, opnieuw begonnen. Na 23 keer proberen een paar jaar laten liggen. Het er weer eens bij gepakt en tot mijn verrassing in 1 keer uitgelezen. Je moet toe zijn aan een boek.
    Natuurlijk kun je in lessen leren over schrijvers en boeken die heel belangrijk zijn geweest voor onze cultuur en ontwikkeling, maar dat wil niet zeggen dat je leerlingen verplicht door die boeken moet laten worstelen. Zo verpest je de interesse in lezen alleen maar en dat is zonde.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s